نجوم

نشانی اجرام

مختصات

با استفاده از مختصات مکان جسم پیدا می شود.

روش

1-   استفاده از صور فلکی: بعضی از ستارگان در صورت های فلکی نام مشخص و خاص دارند .مثل:      

           راس الغول – الدبران (چشم گاو)- قراولان – سهیل- شعرای یمانی (شباهنگ) – فم الحوت ( دهان ماهی)

اما بسیاری از ستارگان در صورت های فلکی نام مشخصی ندارند.

برای نامگذاری از حروف  الفبای یونانی به شکل زیر استفاده می کنند:

پرنورترین ستاره در صورت فلکی را با حرف α (الفا) مشخص می کنند (جز یک صورت فلکی که با B ( بتا) معلوم می شود.) و به همین ترتیب ستاره پرنور بعدی B  (بتا) و بعدی ע ( گاما) و به همین ترتیب تا آخرین ستاره همه با یک علامت حرف یونانی نامگذاری می شود.

روش خواندن این ستارگان به صورت زیر است:

مثلاً: 

  در استفاده از صورت های فلکی برای نشان دادن آدرس یک جسم یا نقطه روش های متفاوتی وجود دارد. ساده ترین آن استفاده از 2 ستاره در یک جهت است.

مثلاً:  

   از α – ثور 15 درجه به طرف α – خوشه پروین

2-   استفاده از مختصات محلی ( به محل ناظر بستگی دارد.):

تعاریف:

ناظر:  یعنی کسی که کار اندازه گیری و رصد را انجام می دهد.

افق ناظر:  دورترین مکانی که توسط ناظر دیده می شود.

صفحه افق:  سطح دایره ای که ناظر در مرکز آن است.

سرسو( سمت الراس):  نقطه ای درست بالای سر ناظر.

صورت فلکی: مجموعه ای از ستاره ها که شکل فرضی را در آسمان ایجاد می کنند. مثل: دب اکبر، دوشیزه، کمان، عقرب و ...    

صورت فلکی آسمان را به بخش های مختلف تقسیم می کند، مانند نقشه کشور ها در جغرافیا که زمین را تقسیم بندی کرده اند.

انواع صورت های فلکی:

1. صور های دور قطبی ( همیشه داخل آسمان هستند): صورت هایی هستند که در طول شبانه روز در آسمان دیده می شوند و فقط دور ستاره ی قطبی می گردند، طلوع یا غروب نمی کنند. تعداد صورت های دور قطبی به محل شخص یا ناظر بستگی دارد. مثلا برای قطب شمال تمام صورت ها دور قطبی قابل دیدن و برای استوا هیچ صور دور قطبی قابل دیدن نیست. مثلا برای منجم های گرگان دب اصغر ، دب اکبر، خرس بزرگ ، خرس کوچک، قیفاورس، اژدها، ذات الکرسی دور قطبی هستند.

صورت فلکی دب اکبر

1. صورت های دایرة البروجی: مسیر حرکت ظاهری خورشید در آسمان را که از داخل 12 صورت فلکی می گذرد را دایرة البروج می گویند. هر صورت فلکی در این مسیر منطبق بر یکی از ماه های شمسی است.

    اسامی فارسی: بره - گاو- دو پیکر- خرچنگ - شیر- دوشیزه

    اسامی صور فلکی: حمل- ثور- جوزا- سرطان-اسد- سنبله 

    اسامی ماه ها: فروردین- اردیبهشت- خرداد- تیر- مرداد- شهریور

   اسامی فارسی:ترازو- عقرب- کمان- بزماهی- سطل آب کش- ماهی

   اسامی صور فلکی: میزان -عقرب- قوس- جری- دلو- حوت

   اسامی ماه ها: مهر- آبان - آذر- دی - بهمن – اسفند

صورت فلکی عقرب

3.صورت فلکی استوایی: خط استوای آسمان از داخل بعضی صورت های فلکی عبور می کند. مهم ترین این صور، صورت فلکی جبار یا شکارچی است که خط استوا از ستاره ی وسط کمربند آن می گذرد.

صورت فلکی جبار

جسمی که از خودش نور ندارد و در اطراف سیاره می گردد. مثل: ماه ، قمرهای مریخ "دیموس و خوبوس"

ماه قمر زمین

جسمی (کره ای) که از خودش نور ندارد و در اطراف ستاره می گردد.

عکسی از کره ی زمین

       یک کره گازی بسیار داغ که از خودش نور دارد. مثل: خورشید، نسر طاهر، نسر واقع، ذنب الرجاجه